Organizacja i funkcjonowanie placówek opieki nad osobami starszymi

Autor:

w

Opieka nad osobą starszą obejmuje sporo czynności, które nie zawsze są widoczne na 1-wszy rzut oka. Oprócz pomocą przy jedzeniu, ubieraniu czy poruszaniu się istotne jest również reagowanie na zmiany nastroju, poziomu aktywności i zachowania. Senior, który przedtem chętnie rozmawiał, może z zdarza się, że ograniczać kontakty, unikać wspólnych zajęć albo wykazywać mniejsze zainteresowanie otoczeniem.

Przyczyną bywają kłopoty zdrowotne, przewlekły ból, zaburzenia snu albo trudności powiązane z utratą samodzielności. Dom opieki senioralnej musi uwzględniać takie zmiany w codziennej organizacji wsparcia. Ważne jest rozpoznanie, czy wycofanie ma charakter przejściowy, czy utrzymuje się przez dłuższy czas i wpływa na podstawowe funkcjonowanie mieszkańca. Nie każda zmiana zachowania wymaga takiej samej reakcji. Czasami wystarczy zmodyfikowanie planu dnia, w innych przypadkach potrzebna jest konsultacja z lekarzem lub psychologiem. Ważne, ażeby nie zakładać z góry, że pogorszenie samopoczucia jest naturalnym efektem starzenia się.

Szczególnej organizacji wymagają czynności powiązane z rehabilitacją i utrzymywaniem sprawności fizycznej. U osób starszych ograniczenie ruchu może pojawić się po upadku, zabiegu operacyjnym, dłuższej hospitalizacji albo zaostrzeniu choroby przewlekłej. Powrót do wcześniejszej aktywności na prawdę bardzo często przebiega stopniowo i wymaga dopasowania ćwiczeń do aktualnych sposobności organizmu. Dom spokojnej starości może organizować różne formy aktywności ruchowej, jednak ich zakres zależy od dostępnego personelu, wyposażenia i potrzeb mieszkańców. Warto rozróżniać prostą aktywność dnia powszechnego od ćwiczeń prowadzonych według indywidualnych założeń rehabilitacyjnych. Samodzielne zwiększanie obciążenia albo wykonywanie przypadkowych ćwiczeń nie zawsze jest odpowiednie, zwłaszcza przy problemach z krążeniem, równowagą czy układem kostno-stawowym. W praktyce znaczenie mają nawet niewielkie czynności, tj. samodzielne przejście do jadalni, wstawanie z krzesła czy wykonywanie łatwych ruchów kończynami. Ich zakres powinien być dostosowany do stanu zdrowia, a w przypadku pojawienia się bólu albo innych niepokojących objawów trzeba uwzględnić zalecenia medyczne.

Przy organizacji pobytu osób starszych trzeba też brać pod uwagę różnice w ich codziennych potrzebach wynikające z wcześniejszego stylu życia. Niektórzy seniorzy przez sporo lat prowadzili aktywne życie zawodowe, inni zajmowali się domem, ogrodem albo opieką nad bliskimi. Po zmianie miejsca zamieszkania mogą odczuwać brak zajęć, które wcześniej wyznaczały rytm dnia. Dom dla seniora koncentruje osoby o różnych zainteresowaniach, dlatego organizowanie wspólnych aktywności wymaga uwzględnienia ich doświadczeń i aktualnych sposobów. Dla jednej osoby znaczenie będzie miała możliwość czytania prasy, dla innej rozmowy o wydarzeniach historycznych, zajęcia manualne lub pielęgnowanie roślin. Nie wszystkie propozycje muszą spotkać się z zainteresowaniem mieszkańców. Warto też pamiętać o osobach, które mają trudności ze słuchem, wzrokiem lub komunikacją. W ich przypadku sposób prowadzenia zajęć może wymagać zmian, przykładowo ograniczenia hałasu, używania większych napisów lub przekazywania krótkich i zrozumiałych rozpiski. Takie dostosowanie tyczy się nie tylko i wyłącznie zajęć zbiorowych, niemniej jednak także zwykłych rozmów i przekazywania informacji o codziennych sprawach.

Istotnym aspektem opieki jest też przygotowanie do sytuacji, w których stan zdrowia mieszkańca nagle się pogarsza. Upadek, utrata przytomności, duszność czy nagłe zaburzenia mowy wymagają szybkiego rozpoznania i dobrego postępowania. Znaczenie ma znajomość procedur, dostęp do priorytetowych informacji medycznych a także sposobność sprawnego wezwania pomocy. W sytuacji osób z chorobami przewlekłymi warto uwzględnić także objawy, które mogą wskazywać na pogorszenie ich stanu, choć nie zawsze są one niezbite. Zdarza się, że pierwszym sygnałem jest nietypowa senność, dezorientacja, brak apetytu lub nagła zmiana sposobu poruszania się. Dom opieki senioralnej powinien mieć określone zasady reagowania na takie zdarzenia, a zakres odpowiedzialności poszczególnych osób powinien być jasno ustalony. Istotne jest też przekazywanie rodzinie informacji o zdarzeniach dotyczących mieszkańca, z uwzględnieniem jego praw i zasad poufności. Dokumentowanie bardzo poważnych przemian daje możliwość odtworzyć przebieg sytuacji i przekazać personelowi medycznemu informacje potrzebne do dalszej oceny stanu zdrowia.

Polecamy: dom spokojnej starości Kielce.