Współczesne samochody wykorzystują wiele rozwiązań, których celem jest kontrolowanie procesów zachodzących w trakcie pracy silnika. Jednym z elementów układu wydechowego są podzespoły odpowiedzialne za zmianę składu części spalin przed ich wydostaniem się na zewnątrz pojazdu. Katalizatory zaczęły być powszechnie stosowane wraz z rozwojem założeń dotyczących emisji spalin i aktualnie stanowią część wyposażenia wielu pojazdów z silnikami benzynowymi oraz wysokoprężnymi.
Ich działanie uzależniony jest od warunków, w jakich pracują, oraz od sprawności pozostałych układów pojazdu. W praktyce eksploatacyjnej stan tego elementu jest powiązany z wieloma czynnikami, które nie zawsze są widoczne w trakcie codziennej jazdy. Krótkie trasy, częste uruchamianie zimnego silnika, kłopoty z układem zapłonowym albo niewłaściwe spalanie paliwa mogą wpływać na sposób pracy całego układu wydechowego (więcej: Katalizatory). W pewnych sytuacjach kierowca zauważa dopiero prędzej czy później, że samochód zachowuje się całkiem inaczej niż przedtem. Kontrolka na desce rozdzielczej, zmiana dźwięku pracy pojazdu czy nietypowy zapach spalin mogą być sygnałem, że potrzebna jest dokładniejsza ocena sytuacji. Przy takich objawach nie zawsze przyczyną jest sam katalizator, ponieważ podobne symptomy mogą posiadać także inne źródła.
Konstrukcja katalizatora jest dostosowana do pracy w wysokiej temperaturze i przy stałym przepływie gazów spalinowych. Wewnątrz znajduje się materiał o porowatej strukturze, który daje możliwość kontakt spalin z powierzchnią odpowiedzialną za zachodzące reakcje. Z czasami na jego działanie mogą wpływać osady, uszkodzenia mechaniczne lub zmiany wynikające z nieprawidłowej pracy silnika (zobacz także: Katalizatory Kujawsko-pomorskie). W sytuacji niektórych usterek niezbędne jest zobowiązanie, czy problem dotyczy samego elementu, czy też jest wynikiem awarii innej części pojazdu. Pominięcie tej zależności może prowadzić do powtarzania się podobnych problemów po zrealizowaniu naprawy.
Ocena stanu układu wydechowego wymaga zwrócenia uwagi na kilka różnych parametrów. Sam wygląd zewnętrzny podzespołu na prawdę często nie daje pełnej informacji o jego sprawności, dlatego stosuje się też pomiary i analizę pracy samochodu. Znaczenie mają w głównej mierze wartości związane ze składem spalin, działaniem czujników a także ogólną kondycją jednostki napędowej. Sposób użytkowania pojazdu ma wpływ na tempo zużywania poszczególnych części, dlatego podobne elementy w różnorakich samochodach mogą wykazywać odmienne objawy i wymagać indywidualnej oceny.
Więcej: Skup Katalizatorów.