Zmiany w sposobie reagowania na bodźce otoczenia są często zauważalne dopiero w codziennych, powtarzalnych sytuacjach, kiedy widać, jak organizm radzi sobie z dźwiękami, ruchem czy dotykiem. W takich ustaleniach integracja sensoryczna opisywana jest jako proces łączenia informacji płynących z różnorakich zmysłów i nadawania im znaczenia w układzie nerwowym. W praktyce nie zawsze przebiega to w sposób równy, ponieważ różnorodne osoby mogą przeciwnie odbierać te same bodźce, co wpływa na ich zachowanie w środowisku domowym, szkolnym czy społecznym.
Często dopiero obserwacja dłuższego odcinka czasu pozwala zauważyć powtarzające się wzorce reakcji.
W kontekście edukacyjnym i szkoleniowym pojawia się pojęcie akademia integracji sensorycznej, które odnosi się do miejsca lub struktury przekazywania wiedzy związanej z tym obszarem. W praktyce tego rodzaju środowiska zajmują się zarówno omawianiem teorii, jak i analizą przykładów z codziennego funkcjonowania (sprawdź tutaj: zapis na studia integracja sensoryczna). Ważnym elementem jest tu umiejętność łączenia wiedzy ogólnej z obserwacją konkretnych sytuacji, ponieważ dopiero takie porównanie daje możliwość lepiej zrozumieć, jak przebiega przetwarzanie bodźców w różnych warunkach. Z doświadczenia wynika, że sama teoria bez odniesienia do praktyki na prawdę często pozostaje zbyt abstrakcyjna, ażeby całkowicie oddać złożoność tego procesu.
W zwyczajnym funkcjonowaniu dzieci i dorosłych trudności w obszarze integracji sensorycznej mogą przejawiać się w bardzo różny sposób, od nadwrażliwości na dźwięki po potrzebę intensywniejszych bodźców ruchowych. W praktyce znaczy to konieczność zwracania uwagi na szczegóły, które na 1szy rzut oka mogą wydawać się nieistotne. Na prawdę często dopiero ranking kilku obserwacji pozwala zauważyć powtarzający się schemat zachowań (zobacz więcej: terapia integracja sensoryczna dla nauczycieli). Takie podejście wymaga cierpliwości i systematyczności, ponieważ pojedyncze sytuacje nie zawsze dają pełny obraz.
W miarę zdobywania doświadczenia coraz wyraźniej widać, że integracja sensoryczna nie jest zjawiskiem jednorodnym i może modyfikować się w współzależności od warunków otoczenia oraz indywidualnych cech osoby. Różnice w reakcjach bywają subtelne, niemniej jednak mają znaczenie w normalnym funkcjonowaniu, w szczególności w sytuacjach wymagających koncentracji lub przebywania w środowisku o dużej liczbie bodźców. Z tego powodu analiza zachowań w tym obszarze opiera się na długotrwałej obserwacji i porównywaniu różnorakich sytuacji, a nie na pojedynczych przypadkach.
Zobacz więcej: akademia integracji sensorycznej.